Банкке не МҚҰ-ға ресми нөмірмен хабарласып, күмәнді кредит туралы мәлімдеңіз. «Қауіпсіз шотқа» ақша аудармаңыз және қоңырау шалушы нұсқауымен қосымша орнатпаңыз.
2026 жылғы 1 қазаннан: онлайн-қарыз алдында сауалнама
ҚНРДА 1 қазандағы түсіндірмесінде: банктер мен МҚҰ жеке тұлғамен кепілсіз тұтынушылық онлайн-қарыз шартын жасар алдында сауалнама жүргізетінін хабарлады. Сауалнамада жеті сұрақ бар. Бұл — қолданыстағы рәсім; ол осындай онлайн-қарыздарға қатысты.
Кредитор қарыз алуды кім ұсынғанын, ақшаның не үшін керектігін, шарттардың түсініктілігін және басқа адамдардың қысымын анықтайды. Кредитті жасыру туралы өтініштер мен ақшаны қорғау қажет деген қоңыраулар туралы да сұрайды.
Алаяқтық белгілері болса, кредитор мән-жайларды қосымша тексеріп, тәуекелдерді түсіндіреді. Нәтижесінде шарт жасасуы, анықталған мән-жайлар жойылғанша шарт жасасуды тоқтата тұруы немесе бас тартуы мүмкін. Құқықтық негізі — ҚНРДА-ның 2026 жылғы 15 мамырдағы № 91 және № 92 қаулылары; олардың қабылданған күні қазан айындағы ережелердің қолданылу басталуымен бірдей емес.
Дереккөздер: ҚНРДА: 2026 жылғы 1 қазаннан онлайн-қарыздар бойынша сауалнама ↗ · ҚНРДА: қазақ тіліндегі түсіндірме ↗ · Әділет: № 91 қаулы, банктерге қойылатын талаптардың 83-тармағы және 5-қосымшасы ↗ · Әділет: № 92 қаулы, МҚҰ-ға қойылатын талаптардың 78-тармағы және 4-қосымшасы ↗ · Әділет: банктерге қойылатын талаптардың қазақша мәтіні ↗ · Әділет: МҚҰ-ға қойылатын талаптардың қазақша мәтіні ↗
Кредит алуға асықтырса, қалай жауап беру керек
Практикалық кеңес: өзіңіз жауап беріңіз. Қоңырау шалушы жауаптарды айтып тұрса, қарызды шұғыл алуды немесе оны жасыруды талап етсе, кредиторға хабарлаңыз. Мұндай әңгімені тоқтатып, банкке не МҚҰ-ға ресми арна арқылы хабарласыңыз. Сауалнаманы толтыру кредиттің міндетті түрде мақұлданатынын немесе кейін қарыздың есептен шығарылатынын білдірмейді.
Дереккөздер: ҚНРДА: 2026 жылғы 1 қазаннан онлайн-қарыздар бойынша сауалнама ↗ · ҚНРДА: қазақ тіліндегі түсіндірме ↗ · Әділет: № 91 қаулы, банктерге қойылатын талаптардың 83-тармағы және 5-қосымшасы ↗ · Әділет: № 92 қаулы, МҚҰ-ға қойылатын талаптардың 78-тармағы және 4-қосымшасы ↗ · Әділет: банктерге қойылатын талаптардың қазақша мәтіні ↗ · Әділет: МҚҰ-ға қойылатын талаптардың қазақша мәтіні ↗
Өтініш пен дәлелдерді тіркеңіз
- Кредиторға алаяқтық туралы хабарлаңыз. Өтінішті тіркеп, бұзылған шот пен қосымшаға қолжетімділікті шектеуді сұраңыз.
- Полицияға жүгініңіз. Қарыз мәліметін, хат алмасуды, телефон нөмірлерін, үзінділерді және өзге дәлелдерді дайындаңыз.
- Өтініш нөмірлері мен іс барысының құжаттарын сақтаңыз. Алынған ресми іс жүргізу құжаттарын кредиторға жолдаңыз.
Дереккөздер: ҚНРДА: алаяқтық кредит туралы жадынама ↗
Автоматты есептен шығаруға сенбеңіз
Алаяқтық туралы бір хабарлама қарыздың міндетті түрде тоқтатылуына жеткіліксіз. Мәселе полиция не сот құжаттары және анықталған мән-жайлар бойынша қаралады. Құқықтық негізсіз «кредитті базадан ақылы жоюға» келіспеңіз.
Дереккөздер: ҚНРДА: алаяқтық кредит туралы жадынама ↗
Алдын алу үшін
Банкке ресми нөмірімен өзіңіз қайта қоңырау шалыңыз. Код, PIN және ЭЦҚ құпиясөзін айтпаңыз. Жаңа қарыз жоспарламасаңыз, eGov-та кредиттен ерікті бас тарту қызметін тексеріңіз. Ол телефон мен банк қосымшаларын қорғауды алмастырмайды.
Дереккөздер: Бас прокуратура: телефон алаяқтығынан қорғану ↗
Ұлттық Банктің 2026 жылғы 28 қыркүйектегі ескертуі
Ұлттық Банк қоңыраулар тізбегін сипаттады: әуелі жалған курьер «жеткізу үшін» SMS-код сұрайды, кейін басқа адам өзін eGov қызметкері деп таныстырып, аккаунт бұзылғанын айтып қорқытады. Одан соң «Стоп-кредит» пен «Ұлттық Банктің қауіпсіздік қызметіне» сілтеп, ешкімге айтпауды және тұтқаны қоймауды талап етуі мүмкін.
Сөйлесуді тоқтатыңыз, кодты айтпаңыз және ұйымға ресми нөмірмен өзіңіз хабарласыңыз. Кодты беріп қойсаңыз немесе бөтен кредит анықталса, жоғарыдағы қадамдарды орындаңыз: банкке хабарлаңыз, дәлелдерді сақтаңыз және полицияға жүгініңіз. Мемлекеттік сервис атауы қоңырау шалушының кім екенін растамайды.
Дереккөздер: Ұлттық Банк: жеткізу қызметі мен eGov атынан жасалатын қоңыраулар туралы ескерту ↗
Материал жалпы ақпарат береді. Ережелердің қолданылуы, мерзімдер және қажетті әрекеттер құжаттарыңыз бен мән-жайларға байланысты. ЭЦҚ құпиясөзін, SMS кодтарын және банк картасының деректемелерін жібермеңіз.
